Medeniyetin Künyesi
İklim ve Atmosfer
İnsanlık büyürken yalnızca yeryüzünü ve enerji sistemini değiştirmedi; atmosferin bileşimini de değiştirdi.
On binlerce yıl boyunca atmosferdeki karbondioksit ve metan miktarı doğal döngüler içinde dar aralıklarda değişti. Tarımın başlamasıyla insanın atmosfer üzerindeki etkisi görünür hâle gelmeye başladı; sanayi çağında ise fosil yakıt kullanımı bu etkiyi bambaşka bir ölçeğe taşıdı.
Kömür, petrol ve doğal gaz milyonlarca yıl boyunca yer altında biriken karbonu kısa sürede atmosfere taşıdı. Ormanların ve diğer ekosistemlerin dönüşümü de buna eklendi. Atmosferdeki CO₂ ve CH₄ yoğunlukları yükseldi; küresel ortalama sıcaklık da sanayi öncesi döneme göre arttı.
Bugün atmosfere her yıl on milyarlarca ton yeni CO₂ ekleniyor ve sanayi çağından bu yana biriken miktar trilyonlarca tona ulaşıyor. Bu nedenle atmosfer, medeniyetin gezegen üzerindeki yalnızca görünür değil, küresel ölçekte biriken izini de kaydediyor.
İlginç
Atmosferik CO₂, son 3 milyon yılın (Pliyosen) herhangi bir noktasından yüksektir.
Bugünkü CO₂ artış hızı, bilinen en hızlı doğal artışın yüz katı kadardır.
Ruddiman'ın erken antropojen hipotezi: erken tarım (orman açma, çeltik) Holosen ortasında CO₂ ve CH₄'ü zaten yükseltmiş olabilir, tartışmalıdır.
Yıllık toplam sera gazı salımı 53 Gton CO₂-eşdeğeri dolayındadır (GWP-100).