Medeniyetin Künyesi
Nüfus
On bin yıl önce gezegende birkaç milyon insan vardı. Bugün sekiz milyardan fazla. Ama değişen yalnızca sayı değildi: insanlar daha uzun yaşamaya, daha büyük yerleşimlerde toplanmaya ve kişi başına daha fazla üretmeye başladı. Medeniyetin ölçeği bu değişkenlerin birlikte büyümesiyle değişti.
İlk insanlar küçük avcı-toplayıcı gruplar hâlinde yaşıyordu. Hareketli yaşam, sınırlı besin ve hastalıklar büyümeyi yavaşlatıyordu; nüfus artınca gruplar bölünüyor, yeni alanlara yayılıyor ve yaşam yeniden küçük toplulukların ölçeğine dönüyordu.
Tarım bu düzeni değiştirdi. İnsanlar toprağa yerleşti, bitki ve hayvanları kontrol altına aldı, düzenli gıda fazlası üretti. Köyler büyüdü; nüfus ilk kez aynı yerde kalıcı olarak yoğunlaştı. Ama yerleşik yaşam hastalıkları, eşitsizliği ve çatışmayı da beraberinde getirdi.
Kentler ve devletler ortaya çıktıkça nüfus daha büyük topluluklar içinde örgütlendi. Roma gibi imparatorluklar yolları, ticareti ve tarımsal üretimi birbirine bağlayarak milyonlarca insanı aynı ekonomik ve siyasi düzenin içine aldı. Yine de savaşlar, kıtlıklar ve salgınlar artışı sık sık kesintiye uğrattı.
Sanayi Devrimi yeni bir kırılma yarattı. Makineler üretimi artırdı, enerji kullanımını genişletti ve insanları kırsaldan kentlere taşıdı. Temiz su, kanalizasyon, aşılar ve tıp sayesinde daha fazla insan hayatta kaldı ve daha uzun yaşadı.
Böylece nüfus yalnızca çoğalmadı; yaşamın örgütlenme biçimi de değişti. Küçük ve hareketli gruplardan köylere, kentlere ve birbirine bağlanmış küresel bir topluma geçildi. Medeniyetin ölçeği, insan sayısındaki artış kadar, insanların birlikte yaşama ve üretme kapasitesinin büyümesiyle genişledi.
İşgücü
İşgücü, çalışma çağındaki nüfus içinde çalışanlar ile çalışmayan ancak aktif olarak iş arayanların toplamıdır. Bu nedenle işgücü, toplam nüfusla aynı şey değildir: çocuklar, yaşlılar, çalışamayacak durumda olanlar ve çalışabilecek olduğu hâlde iş aramayanlar işgücüne dâhil edilmez. İşgücü iki gruptan oluşur: istihdam (bir işte çalışanlar) ve işsizlik (çalışmayan ama çalışmaya hazır olan ve aktif olarak iş arayanlar). Bu ayrım, medeniyetin yalnızca kaç kişiden oluştuğunu değil, kaç insanın ekonomik üretime katıldığını ve ekonomik sistemi her gün çalıştırdığını gösterir.
İlginç
Bugüne dek doğmuş insan sayısı 117 milyar dolayında; bunların 109 milyar dolayı öldü. Yaşayan 8,2 milyar, tüm zamanların insanlarının %7'si kadar; ölüler yaşayanlardan 14'e 1 fazladır.
İlk milyar nüfusa ulaşmak 200.000 yıl dolayında sürdü; son milyar 12 yılda eklendi.
Yaşayan nüfusun medyan yaşı 30 dolayındadır.
Ücretsiz bakım ve ev emeği asgari ücretle değerlense küresel GSYH'nin %9'una denk gelir; kadınlar toplam saatlerin %76,2'sini üstlenir.