Medeniyetin Künyesi
Madde ve Biyosfer
İnsanlık yalnızca enerji kullanmadı; gezegenin maddesini de giderek daha büyük ölçekte yerinden çıkardı, dönüştürdü ve yeniden bir araya getirdi.
İlk toplulukların kullandığı maddi kaynaklar küçük ölçekliydi. Tarım toprağı ve biyokütle kullanımını büyüttü. Kentler ve sanayi ise taş, kum, kil, metal ve fosil hammaddeleri milyonlarca tonluk akışlara dönüştürdü.
Bugün insanlık her yıl yaklaşık 85 milyar ton madde çıkarıyor. Bunun büyük bölümü inşaatta kullanılan minerallerden oluşuyor: kum, çakıl, taş ve diğer mineraller.
Bu dönüşüm yalnızca insan yapımı dünyayı büyütmedi; aynı zamanda biyosferin kütlesini de küçülttü. Küresel canlı bitki biyokütlesi insanlık tarihi boyunca yaklaşık yarıya inerken, beton, asfalt, metal, plastik ve diğer insan yapımı malzemelerden oluşan teknosfer yaklaşık 2020'de tüm canlı biyokütleyle aynı ölçeğe ulaştı.
Böylece insanlığın gezegendeki izi yalnızca kullandığı alan veya tükettiği enerjiyle değil, Dünya üzerinde biriktirdiği maddi kütleyle de ölçülebilir hâle geldi.
İlginç
İnsan yapımı kütle, 2020 dolayında tüm canlı biyokütleyi geçti; kişi başına yılda net 10 ton dolayında yeni teknosfer kütlesi ekleniyor.
Bugün kara memeli biyokütlesinin %96'sı insan ve evcil hayvan; %4'ü yabani.
Sanayi öncesi yabani memeli biyokütlesi bugünkünün 6-7 katıydı; bitki biyokütlesi iki katıydı ve yarıya indi.
İnşaat kumu ve çakılı, sudan sonra en çok çıkarılan katı maddedir: yılda 50 Gton dolayında.