Medeniyetin Dinamikleri
EN

Kaynaklar

Gezegenden bir yılda çıkarılan hammadde - kütlesi ve çıkış noktasındaki değeri.
Genel BakışDetaylı AnalizMetodoloji

Akış, stok, rezerv

Aynı malzemenin üç hali: yılda yerden çıkan, bugüne dek çıkıp hâlâ kullanımda olan (teknosfer, 1.100 Gton), ve yeraltında kalan + kaç yıllık ömrü.

AKIŞ
85,06 Gton/yıl
yılda yerden çıkan
STOK
1.100 Gton
çıkıp hâlâ kullanımda
TOPLAM REZERV
1.566 Gton
yeraltında kalan bilinen kütle (fosil + metal/mineral)
NET STOK ARTIŞI
+30 Gton/yıl
her yıl teknosfere kalıcı eklenen

Layer 0 şimdiye kadar tek soruyu yanıtladı: dünya bir yılda yerden ne kadar malzeme çıkarıyor. Bu sayfa aynı malzemeye iki soru daha ekliyor.

Stok - bugüne dek çıkardığımızın ne kadarı hâlâ kullanımda: binalarda, yollarda, köprülerde, makinelerde. Rezerv - yeraltında ne kadar kaldı ve bugünkü hızla kaç yıl yeter (R/P = bilinen rezerv ÷ yıllık üretim). Her kategori davranışına göre birikimli, dağılan veya yenilenebilir olarak ayrılıyor.

Yıllık akış nereye gidiyor?

Stok yapabilen · 55,85 Gton
inşaat mineralleri + metaller + endüstriyel tomruk → teknosfere kilitlenir
Dağılan · 29,02 Gton
fosil yakıtlar + gıda/yem + yakacak odun → yıl içinde yakılır veya tüketilir
Yenilenebilir canlı · 0,20 Gton
su ürünleri → biyokütle, sonlu bir yeraltı stoğu değil

Kullanımdaki teknosfer stoğu

2010: 792 Gton · bugün: 1.100 Gton. 1900-2010 arasında 23 kat arttı.

Stoğun bileşimi (kütlece)
Metal dışı mineraller (beton, agrega, tuğla, asfalt) - %85 (935 Gton)
Metaller (ağırlıkla demir-çelik) - %10 (110 Gton)
Ahşap - %3 (33 Gton)
Plastik (hızla büyüyor) - %2 (16 Gton)

Kişi başı ve GSYH karşılaştırması

Aynı üç büyüklüğün - stok, net stok artışı, rezerv - kişi başına ve yıllık dünya ekonomisine oranı.

KİŞİ BAŞI KULLANIMDAKİ STOK
135,8 t
2010'da 114 t → bugün 136 t: her insan için beton, çelik, ahşap yapılı çevre
KİŞİ BAŞI NET STOK ARTIŞI
3,7 t/yıl
teknosfere her yıl kişi başına kalıcı eklenen kütle
STOK YOĞUNLUĞU
9,3 kg / $
yıllık GSYH'nin her doları için 9,3 kg birikmiş fiziksel altyapı - yıllık akış yoğunluğunun (0,7 kg/$) 13 katı

Stok, akışın kaç katı?

Birikmiş stok ile yıllık akış arasındaki oran - teknosferin bir yıllık çıkarıma göre ne kadar 'ağır' olduğunun ölçüsü.

STOK / YILLIK AKIŞ
12,9 kat
kullanımdaki stok, bir yıllık toplam çıkarımın katı
KALICILIK ORANI
%54
stok yapabilen akışın kalıcı olarak biriken payı; gerisi aynı yıl yıkım atığı olarak çıkar
KÜTLE REZERVİ ÖMRÜ (R/P)
76 yıl
fosil + metal kütle rezervi ÷ bu kalemlerin yıllık çıkarımı
KİŞİ BAŞI KÜTLE REZERVİ
193 t
yeraltında kalan bilinen kütle (fosil + metal), kişi başına

Kaynak türüne göre

R/P = bilinen rezerv ÷ yıllık üretim (bugünkü üretim hızıyla).

Birikimli: teknosfere kalırDağılan: yıl içinde yakılır veya tüketilirYenilenebilir: canlı stok, madenî rezerv değil
Enerji
KaynakAkışTürKullanımdaki stokRezervÖmür (R/P)
Petrol5,28 Gton○Dağılan-1.707 milyar varil
53 yıl
Doğal Gaz3,35 Gton○Dağılan-188 trilyon m³
49 yıl
Kömür8,80 Gton○Dağılan-1.074 milyar ton
139 yıl
Uranyum60.210 ton○Dağılan-8 milyon ton U
100 yıl
Maden
KaynakAkışTürKullanımdaki stokRezervÖmür (R/P)
Demir Cevheri2,60 Gton●Birikimli92,00 Gton190 milyar ton ham cevher
55 yıl
Bakır0,02 Gton●Birikimli0,65 Gton1.000 milyon ton
43 yıl
Altın3.300 ton●Birikimli210.000 ton64.000 ton
19 yıl
Diğer Madenler0,53 Gton●Birikimli15,00 Gton35 Gton (8 metal toplamı)
50 yıl
İnşaat Malzemeleri
KaynakAkışTürKullanımdaki stokRezervÖmür (R/P)
Kum, Çakıl ve Kırmataş45,00 Gton●Birikimli780 Gtonküresel rezerv rakamı tutulmuyor-
Kireçtaşı4,50 Gton●Birikimli90,00 Gtonküresel rezerv rakamı tutulmuyor-
Kil1,00 Gton●Birikimli25,00 Gtonküresel rezerv rakamı tutulmuyor-
Alçı Taşı0,16 Gton●Birikimli4,00 Gtonküresel rezerv rakamı tutulmuyor-
Diğer İnşaat Malzemeleri0,70 Gton●Birikimli12,00 Gtonküresel rezerv rakamı tutulmuyor-
Ormancılık
KaynakAkışTürKullanımdaki stokRezervÖmür (R/P)
Endüstriyel Tomruk1,33 Gton●Birikimli32,00 Gton557 milyar m³ dikili servet-
Yakacak Odun1,23 Gton○Dağılan-557 milyar m³ dikili servet-
Diğer Orman Ürünleri0,06 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Tarım
KaynakAkışTürKullanımdaki stokRezervÖmür (R/P)
Mısır1,22 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Buğday0,80 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Pirinç0,82 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Soya Fasulyesi0,40 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Diğer Tarım Ürünleri3,52 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Sebzeler1,18 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Meyveler0,95 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Hayvancılık
KaynakAkışTürKullanımdaki stokRezervÖmür (R/P)
Büyükbaş Hayvancılık0,13 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Süt ve Süt Ürünleri0,80 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Kanatlı Hayvancılık0,18 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Domuz Eti0,16 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-
Su Ürünleri0,20 Gton◐Yenilenebilir-balık biyokütlesi (yenilenebilir-
Diğer Hayvansal Ürünler0,14 Gton○Dağılan-yenilenen akış - rezerv kavramı uygulanmıyor-